Lexicon

In de Haute Horlogerie wordt een divers pallet aan begrippen, technieken en functionaliteiten gehanteerd. Omdat niet iedereen hiermee bekend is, vindt u onderstaand een nadere uitleg op alfabetische volgorde.

A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z

A

Afkanting

Met afkanting wordt het bijvijlen en glanzend polijsten van de scherpe randjes van een plaat, brug of staafje bedoeld. Normaal gesproken worden de randen afgekant in een hoek van 45º. Deze minutieuze werkzaamheden kunnen alleen worden verricht door de vaardige handen en ogen van een ervaren...

Lees meer

A/H

A/H staat voor alternance/heure, ofwel het aantal omkeringen per uur. Het betreft dus het tikgetal van het uurwerk, het aantal halve omwentelingen dat de balans maakt per uur. De 2 halve omwentelingen veroorzaken het karakteristieke ‘tik-tak’ geluid van het mechanische uurwerk. Hoe hoger het tikgetal, hoe hoger de precisie van het uurwerk. De frequentie van de trilling in twee richtingen wordt bij horloges vaak aangegeven in trillingen of vibraties (soms ook in hertz) per uur en...

Lees meer

Analoog

Bij een horloge met analoge tijdweergave is de tijd af te lezen door middel van wijzers die op een wijzerplaat de uren, minuten en – in voorkomende gevallen – de seconden aangeven. Dit in tegenstelling tot digitale tijdweergave, waar de tijd door middel van cijfers wordt...

Lees meer

Anker

Het anker van een horloge is een deel van het echappement dat de vorm heeft van een scheepsanker, dat heen en weer gaat in het tempo van de balans en dan telkens met zijn armen afwisselend in de tanden van het ankerrad valt. In de afbeelding hieronder ziet u bovenaan het anker heen en weer gaan en onderaan draait het ankerrad rond. Het anker is uitgevonden door Thomas Mudge (1715-1794)....

Lees meer

Antimagnetisch horloge

Bij een antimagnetisch horloge zijn de metalen onderdelen van het uurwerk beschermd tegen de invloed van magnetische velden om ons heen. Zo gebruiken wij dagelijks diverse voorwerpen die magnetische velden uitstralen, zoals mobiele telefoons, computers, luidsprekers, boren, etc. Om de magnetische invloed zoveel mogelijk te beperken of uit te sluiten worden antimagnetische dan wel niet-magnetische onderdelen opgenomen in het uurwerk, bijvoorbeeld een binnenkast van weekijzer. Normaal gesproken...

Lees meer

Arabische cijfers

De aanduiding Arabische cijfers wil zeggen dat op de wijzerplaat de uren worden gemarkeerd of aangeduid door middel van één of meer Arabische cijfers 1 t/m 12. Zie ook Romeinse...

Lees meer

Argentium

Argentium staat voor Argentium zilver. Argentium is een zilverlegering die qua gehalte gelijk is aan eerste gehalte zilver (925/1000). Eerste gehalte zilver ofwel sterling zilver bestaat uit 92,5% zilver en 7,5% koper. Argentium zilver daarentegen bestaat uit 92,5% zilver en 7,5% germanium. Germanium is een chemisch element met symbool Ge en atoomnummer 32. De toevoeging van germanium zorgt ervoor dat Argentium zilver veel minder aanslaat dan sterling zilver, zodat de drager geen last heeft...

Lees meer

ATM

ATM is de afkorting van atmostfeer. Horlogefabrikanten drukken de mate van waterdichtheid van een horloge doorgaans uit in atmosfeer (of bar), waarbij 10 meter waterdruk gelijk is aan 1 atmosfeer (ATM). Als een horlogefabrikant aangeeft dat het horloge bestand is tegen een waterdruk van 5 ATM zou het horloge tot 50 meter waterdicht moeten zijn. In de praktijk valt daar wel het een en ander op af te dingen. Zie...

Lees meer

Atoomklok

Een atoomklok is een klok die de tijd meet aan de hand van de trillingen van atomen. De frequentie van deze trillingen is zodanig constant en onafhankelijk van de omgeving, dat de afwijking van een atoomklok veelal slechts circa 1 seconde per 5 miljard jaar bedraagt. De meestgebruikte atoomklok is gebaseerd op het scheikundig element cesium. De seconde binnen de atoomtijd wordt gedefinieerd als 9.192.631.770 trilling van een cesium-atoom. Wereldwijde tijdstandaard De eerste atoomklok werd in...

Lees meer

Atoomtijd

Wij zijn gewend de tijd te meten in uren, minuten en seconden. Er gaan 60 seconden in een minuut, 60 minuten in een uur en 24 uur in een dag. Dus welbeschouwd zou je zeggen dat 1 seconde overeenkomst met 1/86.400-ste dag (1/60x60x24). Vroeger was dat een gegeven, Inmiddels heeft de mensheid vastgesteld dat de aarde steeds langzamer om haar as draait en niet alle dagen even lang duren. Om de tijd exact vast te kunnen stellen, wordt een seconde tegenwoordig gedefinieerd als 9.192.631.770...

Lees meer

B

Baguette

Een horloge met de toevoeging ‘baguette’ is een rechthoekig horloge vorm, waarvan de lengte zijde tenminste drie keer zo lang is als de breedte zijde. De aanduiding baguette wordt ook wel gebruikt voor diamanten met een rechthoekige vorm....

Lees meer

Balans

De balans in een horloge is een regelorgaan dat er voor zorgt dat een horloge op tijd loopt. Onlosmakelijk onderdeel van de balans is de spiraal of balansveer. De spiraal is rond gebogen, bestaat uit meerdere windingen en zorgt ervoor dat de balans per seconde in gelijke tijdeenheden meerdere keren heen en weer gaat. Dit veroorzaakt dan ook het voor horloges zo karakteristieke ‘tik-tak’ (drukt u het horloge maar eens aan uw oor). De balans vervult in het horloge dezelfde functie...

Lees meer

Balanskloof

De balanskloof is een staafje waaraan normaliter de balans van het horloge wordt bevestigd.

Lees meer

Bar

Horlogefabrikanten drukken de mate van waterdichtheid van een horloge doorgaans uit in bar (of atmosfeer), waarbij 10 meter waterdruk gelijk is aan 1 bar. Als een horlogefabrikant aangeeft dat het horloge bestand is tegen een waterdruk van 5 bar zou het horloge tot 50 meter waterdicht moeten zijn. In de praktijk valt daar wel het een en ander op af te dingen. Zie ook...

Lees meer

Bezel

De bezel (of lunette) is een metalen of kunststoffen frame waarin het horlogeglas zit geklemd. Bij sommige horloges is deze voorzien van een ring rond het horlogeglas. Meestal is deze ring draaibaar, vaak bi-directioneel (zowel draaibaar tegen de klok in als met de klok mee draaien) maar soms alleen uni-directioneel (alleen tegen de klok in draaibaar). De bezel kan voor verschillende doelen dienen: aanduiding van andere tijdzone, rekenlineaal of start van een meting. Duikhorloges zijn veelal...

Lees meer

Bicolor

Bicolor of bicoulor wil zeggen twee kleuren. Een bicolor horloge is dan ook samengesteld uit twee kleuren, doorgaans verschillende metalen of hetzelfde metaal met verschillende kleur (bijvoorbeeld geel en wit goud). Veel voorkomend is de combinatie van goud (al dan niet doublé) met...

Lees meer

Breguetwijzer

Een ietwat spits toelopende wijzer die eindigt in een cirkel met een punt eraan naar ontwerp van...

Lees meer

C

Cabochon


Cabochon is de benaming van een slijptechniek voor het slijpen van edelstenen en halfedelstenen. De natuurlijke stenen worden eerst in een bepaalde vorm geslepen (bijvoorbeeld ovaal of vierkant) waarna er vanaf de bovenkant laagjes worden afgeslepen totdat de steen bol is. Cabochon staat overigens ook voor de slijpvorm die de stenen hebben verkregen: glad (zonder facetten) en rond. Een dergelijke rondgeslepen siersteen wordt ook wel gebruikt als versiering van de kroon van een...

Lees meer

Carbon

Carbon is de Engelse aanduiding voor koolstof. Koolstof werd reeds in de prehistorische oudheid ontdekt en gebruikt in de vorm van houtskool, dat bereid werd door organisch materiaal (voornamelijk hout) te verhitten in een zuurstofarme omgeving. Het Engelse ‘carbon’ is dan ook afgeleid van het Latijnse woord voor houtskool. Koolstof is een scheikundig element met symbool C en atoomnummer 6. Het is een niet-metaal dat in verschillende verschijningsvormen (allotropen) voorkomt. In de...

Lees meer

Ceramos

Ceramos™ is een materiaal dat in 1993 door het Zwitserse horlogehuis Rado is geïntroduceerd. Ceramos™ is een combinatie van titanium carbide en een metaallegering. Het materiaal ondergaat een spuitgietproces onder hoge druk (1.000 bar) en wordt vervolgens verhit tot 1500 °C. Ceramos™ is een licht materiaal, ultra hard, krasvast en past zich snel aan aan de temperatuur van de huid en is daardoor uitermate comfortabel. In eerste instantie introduceerde Rado platinakleurig Ceramos™. Inmiddels...

Lees meer

Chronograaf

Een chronograaf is een horloge dat voorzien is van een stopwatchfunctie. Het woord chronograaf is een samentrekking van de Griekse woorden “chronos” (dat betekent “tijd”) en “grapho” (dat betekent “ik schrijf”). De chronograaf meet de tijd door aan het begin en het einde van de meting op een knop van het horloge te drukken, waarbij de verstreken tijd van het horloge kan worden afgelezen. De gangbare typen hebben één knop, bijvoorbeeld de kroon of een aparte knop erboven, of twee knoppen,...

Lees meer

Chronometer

Chronometer betekent letterlijk ‘tijdmeter’. Alleen een uurwerk dat de strenge testen op nauwkeurigheid en betrouwbaarheid van het Contrôle Officiel Suisse des Chronomètres (C.O.S.C) doorstaat, kwalificeert zich als ‘Chronometer’ (of chronometre). Doorgaans worden dergelijke horloges geleverd met een officieel certificaat van het onafhankelijke testinstituut. Het C.O.S.C is het officiële Zwitserse testinstituut voor chronometers. Zie voor meer informatie C.O.S.C. Een...

Lees meer

Clous de Paris

Soms wordt bij de beschrijving van een horloge vermeld dat er sprake is van een ‘Clous de Paris’-motief of versiering. Clous de Paris betekent letterlijk ‘nagels van Parijs’. In horlogetermen wil dit zeggen dat een bepaald onderdeel van het horloge (bijvoorbeeld de wijzerplaat, bezel of kast) is voorzien van een patroon van diverse uitgeholde lijnen die elkaar kruisen en daarmee een motief van kleine piramides...

Lees meer

Complicatie

Als een mechanisch horloge meer functies biedt dan alleen de aanduiding van de tijd (uren, minuten en seconden) geldt dat als een ‘gecompliceerd’ uurwerk. Elke ‘extra’ functie naast uren en minuten heet dan een complicatie: 24-uurs aanduiding Automatisch horloge Chronograaf Dagaanduiding Dag/nacht aanduiding Datumaanduiding Dead Seconds Flyback Jaaraanduiding Jaarkalender Maandaanduiding Maanfase Perpetual calendar Repeater Rattrapante Réserve de Marche Schrikkeljaar aanduiding (jaar 1 t/m 4)...

Lees meer

C.O.S.C

C.O.S.C is de afkorting van Contrôle Officiel Suisse de Chronomètres. Dit officieel Zwitsers testbureau voor chronometers is opgericht in 1973 door de Zwitserse kantons Bern, Genève, Neuchâtel, Solothurn en Vaud en de Federatie voor de Zwitserse horlogeindustrie, la Fédération de l’industrie horlogère suisse (FH). Het C.O.S.C (hierna: COSC) is de grootste uitgever ter wereld van zogenaamde chronometercertificaten, die verder slechts afzonderlijk worden afgegeven door bepaalde instituten...

Lees meer

Côtes de Genève


Als bij een horloge wordt vermeld dat er sprake is van een ‘Côtes de Genève’-
decoratie, betreft dit een traditioneel Zwitserse versiering die wordt gebruikt om kwalitatief hoogstaande uurwerken te verfraaien. Deze versiering bestaat uit een gelijkmatig patroon van golvende, parallelle lijnen die wordt aangebracht op platte uurwerkonderdelen door middel van een snel draaiende pen van hout of kunststof. Wordt ook wel Vagues de Genève of Geneva Stripes genoemd. Een variant op Côtes...

Lees meer

D

Dagaanduiding

Bij een horloge met dagvenster kan de dag van de week (als afkorting) van een venster worden afgelezen. Daarnaast wordt ook wel gebruik gemaakt van een wijzer die de dag op een separate schaal op de wijzerplaat...

Lees meer

Datumvenster

Bij een horloge met een datumvenster kan de datum (als afkorting) van een venster worden afgelezen. Er zijn ook horloges waarop de datum wordt aangeduid door middel van een wijzer, waarbij op de rand van de wijzerplaat danwel op een separate schaal op de wijzerplaat 1 t/m 31 is...

Lees meer

Dead seconds

De dead seconds (ook wel bekend als mechanisch springende seconde, dead-beat seconds of secondes morte) is een complicatie van een mechanisch uurwerk waarbij de secondewijzer per seconde verspringt. Dit in tegenstelling tot het gebruikelijke “lopen” van de secondewijzer. Deze complicatie is zeldzaam en kwam in de jaren voor de quartz revolutie (jaren ’70-’80 van de vorige eeuw) nog wel voor maar stierf feitelijk een stille dood vanwege diezelfde quartz revolutie. De...

Lees meer

Diamant

Diamant is een natuurlijke verschijning van koolstof en is (voor zover bekend) het hardste materiaal dat voorkomt in de natuur. Diamant is een schaars en zeer kostbaar mineraal en geldt als edelgesteente. Diamant ontleent zijn naam aan het Griekse Adamas, wat “ontembaar” of “onoverwinnelijk” betekent vanwege zijn ongekende hardheid. Het is dan ook het ijkpunt voor hardheid met een hardheid van 10 op de schaal van Mohs. Slechts de industrieel vervaardigde materialen Agregated Carbon Nanorods en...

Lees meer

Digitaal

Bij digitale tijdweergave wordt de tijd anders dan analoog aangegeven door middel van cijfers in plaats van met wijzers. Er zijn ook wel horloges die zowel analoog als digitaal de tijd...

Lees meer

DLC

Bij horloges wordt wel eens vermeld dat de kast is voorzien van DLC-coating. DLC staat in dat geval voor diamond-like carbon. Diamond like carbon is een diamantachtige koolstof. Zoals de naam al impliceert bezit DLC een aantal van de waardevolle eigenschappen van diamant. DLC kan op vrijwel elk materiaal worden aangebracht. Indien DLC in zuivere vorm wordt toegepast is het net zo hard als natuurlijke diamant. Een horlogekast die is voorzien van DLC biedt dan ook buitengemene bescherming tegen...

Lees meer

Doktershorloge

Een doktershorloge was bedoeld om artsen in staat te stellen de pols van patiënten te meten en daarmee de hartslag te bepalen. Die meting vindt plaats door middel van een zogenaamde pulseerschaal. Een pulseerschaal is een schaalverdeling die bijvoorbeeld langs de bovenrand van de wijzerplaat is afgebeeld, waarmee in combinatie met de secondewijzer de hartslag kan worden bepaald. In het voorbeeld hierboven is langs de buitenrand van de wijzerplaat een zogenaamde pulseerschaal (Gradué pour 30...

Lees meer

Doublé

De benaming Doublé staat voor een metaal, meestal edelmetaal, dat met een dun laagje goud is bedekt. Wordt ook wel aangeduid met “gold...

Lees meer

Drukkers

Drukkers (of knoppen of pushers) op een horloge voor de bediening van separate functies van het horloge, bijvoorbeeld het starten, stoppen en resetten van de...

Lees meer

Dubbelchronograaf

Een dubbelchronograaf (ook wel split-second chronograph of rattrapante) is een chronograaf die is uitgerust met twee centrale secondewijzers, waarvan de ene kan worden stilgezet met behulp van een speciaal hendeltje in het wijzerplaatraderwerk om een tussentijd aan te geven, terwijl de andere wijzer doorloopt. Als het hendeltje wordt losgelaten springt de stilgezette wijzer vooruit naar de stand van de andere doorlopende...

Lees meer

Dynamograaf

Een dynamograaf is een instrument dat de spanning van de (opwind)veer weergeeft. De veer is eigenlijk de energiecentrale van een horloge. Maar een opgewonden veer geeft zijn energie niet lineair af. Bij volledige opwinding geeft de veer eerst veel energie, dan volgt over een groot aantal uren een geleidelijke afgifte van energie (de ideale spanning) en op een zeker moment heeft het horloge (vrijwel ineens) geen energie meer. Deze laatste fase kan uiteraard invloed hebben op de nauwkeurigheid...

Lees meer

E

Ebauche

Ebauche (vrij vertaald schets, ruwe tekening) staat voor een generiek uurwerk dat door vele horlogefabrikanten in hun horloges wordt gezet. Denk bijvoorbeeld aan uurwerken van ETA S.A. Manufacture Horlogère Suisse. Sommige fabrikanten modificeren deze (ETA-)uurwerken naar eigen specificaties en voorzien deze van eigen...

Lees meer

Echappement

Echappement is de Franse term voor “ankergang”. Het echappement (ook wel escapement genoemd) is een essentieel onderdeel van een mechanisch uurwerk dat er voor zorgt dat de energie van de (opwind)veer op gecontroleerde en precies gedoseerde wijze wordt losgelaten op de tandraderen binnen het uurwerk en zodoende zorgt voor een soepel en efficiënt lopende...

Lees meer

Eeuwigdurende kalender

Een eeuwigdurende kalender (ook wel Perpetual Calendar) compenseert automatisch de datum voor de verschillende maandlengtes en ook voor schrikkeljaren voor de komende eeuw lang. Deze zullen echter aangepast moeten worden na 28 februari 2100 omdat er dan een schrikkeljaar wordt overgeslagen. Een eeuwigdurende kalender geeft naast de dag, datum en de maand gewoonlijk ook de maanfase aan. Sommige uurwerken geven zelfs het jaar aan. Een horloge uitgevoerd met eeuwigdurende kalender wordt ook wel...

Lees meer

Elektrisch horloge

Bij een elektrisch horloge voorzien elektrische contacten, spoelen en condensatoren door middel van een batterij de balans van een impuls in plaats van de horlogeveer. De eerste elektrische horloges verschenen circa 1957 bij de merken Hamilton en...

Lees meer

Email Champlevé

In het geval van Email Champlevé wordt doorgaans een dikkere plaat van rood koper, zilver of brons gebruikt dan bij de andere technieken. Door middel van een steker of burijn (een kleine, dunne en speciaal voor dit doel gemaakte handzame steekbeitel) worden holten in de plaat gestoken of met behulp van zuren geëtst volgens een vooraf gemaakte tekening. Deze holten worden vervolgens opgevuld met verschillende kleuren emailles. Zie ook...

Lees meer

Email Cloisonné

Email Cloisonné is een techniek van emailleren, waarbij het te emailleren motief is opgebouwd uit dunne plaatjes van koper, zilver of goud, die fungeren als omheining van veldjes (cloisons) die worden gevuld met (verschillende kleuren) emaille. Elke kleur heeft dus feitelijk een eigen veld. Deze techniek werd reed toegepast in de 5e eeuw voor Christus. Zie ook...

Lees meer

Emailleren

Emailleren is het aanbrengen van een laag gekleurd glas op metaal. Voor emaille worden vrij zachte glassoorten gebruikt, zoals boraat- en fluorideglas waaraan kleuren en dekkende metaaloxiden kunnen worden toegevoegd. Het is een verfijnde en complexe decoratieve techniek die al eeuwenlang op zeer verschillende wijze wordt toegepast. Door het glas te verwarmen tot een temperatuur die, afhankelijk van de gebruikte soort emaille, kan variëren tussen de 690 en 880 °C smelt het glas aan het metaal....

Lees meer

F

Flyback

De Flyback, in het Frans “retour en vol”, is een extra functie van een chronograaf, waarbij de tijdmeting met een druk op de resetknop van het uurwerk meteen opnieuw vanaf nul begint. Dit is mogelijk doordat de chronograaf is voorzien van een speciale tandwieltreinschakeling waardoor de chronograaf direct na het resetten van de wijzers weer door kan lopen om een nieuw tijdinterval te...

Lees meer

G

Gangreserve

Gangreserve is het aantal uren/dagen dat een volledig opgewonden veer energie kan geven aan het uurwerk voordat het opnieuw moet worden opgewonden. Wordt bij horloges vaak aangeduid als ‘Réserve de Marche’ of ‘Power reserve’. Over het algemeen heeft een volledig opgewonden uurwerk energie voor ca. 36 – 42 uur voordat het stilvalt, maar er zijn ook uurwerken die een gangreserve hebben van drie of meer dagen. Zie ook gangreserve...

Lees meer

Gangreserve indicator

De gangreserve indicator (ook wel Power Reserve of Reserve de Marché) is een complicatie van het uurwerk die aangeeft hoeveel uur of dagen het horloge nog aan energie heeft voordat het weer moet worden opgewonden. Zie ook...

Lees meer

Geblauwde schroeven

Uit esthetisch oogpunt wordt in uurwerken wel gebruik gemaakt van geblauwde schroeven. Deze diep donkerblauwe kleur werd vroeger bereikt door gepolijste stalen schroeven te verhitten tot ca. 290 °C. Op deze temperatuur gaat staal ontspannen (feitelijk is sprake van ontladen) waarna het staal vervolgens verkleurt van lichtgrijs naar geel naar donkerblauw. Tegenwoordig wordt veelal een chemische methode gehanteerd, waarmee een consistent zelfde kleur blauw kan worden gerealiseerd. Slechts een...

Lees meer

Genève

Op sommige wijzerplaten prijkt de naam ‘Genève’. Om deze naam op de wijzerplaat te mogen afbeelden moet er sprake zijn van een Zwitsers uurwerk (zie ook Swiss Made), waarbij tenminste één van de belangrijke onderdelen van de fabricage, ofwel het assembleren van het uurwerk dan wel het monteren van het uurwerk in de horlogekast moet zijn verricht in Genève of in het kanton van Genève. Dit is van belang omdat daaruit kan worden afgeleid dat tenminste 50% van de waarde van de...

Lees meer

Geneva Stripes

Als bij een horloge wordt vermeld dat er sprake is van een ‘Geneva Stripes’ decoratie, betreft dit een traditioneel Zwitserse versiering die wordt gebruikt om kwalitatief hoogstaande uurwerken te verfraaien. Deze versiering bestaat uit een gelijkmatig patroon van golvende, parallelle lijnen die wordt aangebracht op platte uurwerkonderdelen door middel van een snel draaiende pen van hout of kunststof. Wordt ook wel Côtes de Genève of Vagues de Genève genoemd. Een variant op Geneva Stripes zijn...

Lees meer

Gesp-sluiting

Indien de horlogeband is voorzien van een gesp-sluiting (buckle of dornschliesse in respectievelijk Engels en Duits) wordt de horlogeband vastgemaakt om uw pols door middel van een gesp, hetzelfde principe als een...

Lees meer

Glashütte strepen

De Glashütte strepen (ofwel Glashütter Streifenschliff) betreft een versiering die is bedacht door horlogemakers uit Glashütte, de bakermat van de Duitse mechanische horlogemakers historie. De Glashütte strepen bestaan uit een gelijkmatig patroon van parallelle lijnen die op de platte onderdelen van het uurwerk worden aangebracht. Wordt ook wel beschouwd als het Duitse alternatief voor de Zwiterse Côtes de Genève...

Lees meer

Glucydur

Glucydur is een zeer hoogwaardige en elastische metaallegering die gebruikt wordt voor de fabricage van de balans en balansveren vanwege de lage uitzettingscoëfficiënt, de antimagnetische eigenschappen en corrosiebestendigheid van deze...

Lees meer

GMT


Een horloge met de aanduiding GMT betekent dat het horloge beschikt over de complicatie om de tijd in een tweede tijdzone aan te geven. De aanduiding GMT is afgeleid van het welbekende “Greenwich Mean Time”, één van de 24 tijdzones zoals die op de Internationale Meridianen Conferentie in 1884 zijn vastgesteld. De GMT loopt door Greenwich, een stadsdeel van London (VK) waar de (ooster)lengtegraad op deze lijn 0° is. Derhalve geldt de GMT als nulmeridiaan. Op deze plek is ook het Royal...

Lees meer

Goud

Goud is een scheikundig element dat wordt aangeduid door het symbool Au en atoomnummer 79. Goud is sinds mensenheugenis één van de kostbaarste edelmetalen ter wereld. Goud wordt ook wel ‘de koning der metalen’ genoemd, omdat goud zeer corrosiebestendig is. De mooie gele glans en de goede corrosiebestendigheid maken goud een bijzonder gewild metaal voor sieraden. Ook in horloges wordt goud vaak toegepast. Omdat zuiver goud een dicht maar zeer zacht metaal is, wordt goud vaak gemengd...

Lees meer

Grand Complication

Een Grand Complication is een horloge met diverse verschillende complicaties. Hoewel er geen officiële definitie bestaat van het begrip “Grand Complication” wordt algemeen aangenomen dat een Grand Complication tenminste drie complicaties bevat, waarbij tenminste een complicatie dient te bestaan uit een repeater, perpetual calendar of chronograaf. Veelal wordt ook een tourbillon bestempeld als Grand Complication, maar er zijn ook connaisseurs die een tourbillon niet zozeer...

Lees meer

Granulatie

Granulatie is een oude decoratietechniek, of liever edelsmeedkunst, die ontstond rond 2.500 voor Christus. De granulatietechniek werd geperfectioneerd door de Etrusken in de Archaïsche periode (600-480 voor Christus) en werd later ook in de middeleeuwse edelsmeedkunst toegepast. De techniek bestaat uit het vervaardigen van kleine gouden bolletjes (granules) die vervolgens tegen elkaar op een metalen ondergrond bevestigd worden. De kleine bolletjes worden vervaardigd door een hoeveelheid goud...

Lees meer

Grote datum

Een grote datum (of Large date) geeft de datum zoals de naam al zegt ongewoon groot weer. De weergave van een datum -groot of normaal- is een weergave van een datum zult u wellicht zeggen, maar de grote datum is in tegenstelling tot de “gewone datum” een complex mechanisme, bestaande uit twee ronde schijven, waarbij op de eerste schijf alleen de eenheden 0 t/m 3 voorkomen en op de 2e schijf de eenheden 0 t/m 9. Deze complicatie vereist een perfecte synchronisatie tussen de afzonderlijke...

Lees meer

Guillocheren


Guillocheren is een vorm van design waarbij een gelijkmatig patroon wordt aangebracht op een effen metaaloppervlak. Door deze bewerking toe te passen op de wijzerplaat van een horloge, wordt een decoratief effect met een luxe uitstraling verkregen. Het is vrijwel onmogelijk deze versiering netjes met de hand aan te brengen. Aan het einde van de 18de eeuw werd de guillocheermachine ontwikkeld, waarmee de versiering met behulp van een graveerinstrument met een scherpe punt in een gelijkmatig...

Lees meer

H

Heliumventiel

Een heliumventiel is een ontluchtingsventiel en is ontworpen voor horloges die geschikt zijn voor diepzeeduiken. Het edelgas helium bestaat uit een van de kleinste moleculen en is bij duiken op grote diepte (en dus grote druk) in staat de horlogekast binnen te dringen. Eenmaal in de horlogekast kan dit gas niet snel genoeg ontsnappen, tenzij het horloge is voorzien van een heliumventiel om het helium uit de horlogekast te laten ontsnappen gedurende het verlagen van de druk in de...

Lees meer

Hertz

Hertz is de eenheid waarmee het aantal trillingen of cycli per seconde wordt aangegeven, veelal afgekort tot hertz (Hz) en genoemd naar de Duitse Natuurkundige Heinrich Rudolf Hertz. De trillingsfrequentie van horloges wordt vaak aangegeven in trillingen of vibraties, maar soms ook in hertz. De meeste polshorloges tikken tegenwoordig met een frequentie van 2,5 Hz (21.600 trillingen per uur), 4 Hz (28.800 trillingen per uur) of 5 Hz (36.000 trillingen per uur). Zie ook...

Lees meer

Horloge

Horloge stamt af van het Latijnse “horologium” en is feitelijk de verzamelnaam voor kleinere en draagbare uurwerken, dus eerst voor de zakhorloges en sinds de 19e eeuw ook voor de polshorloges. In het Frans wordt met horloge tegenwoordig een vast opgestelde klok bedoeld, terwijl een draagbaar uurwerk “montre” wordt...

Lees meer

Horlogeglas

Bij horloges wordt voor de bescherming van de wijzerplaat en de wijzers gebruik gemaakt van glas. Tegenwoordig kiezen horlogehuizen er ook voor om de kastbodem te voorzien van glas, wat een vrij zicht geeft op het doorgaans fraaie mechanische uurwerk en de werking van de balans en de diverse tandwieltjes. Horlogeglazen komen in diverse hardheden en materialen voor en uiteraard ook in diverse soorten en maten, afhankelijk van de maat en vorm van de horlogekast. Onderstaand een overzicht van de...

Lees meer

I

Incabloc

De balans van het uurwerk is een zeer kwetsbaar onderdeel dat gevoelig is voor schokken en stoten. Een val van het horloge op een harde vloer of een slag met bijvoorbeeld een golfclub heeft tot gevolg dat het balanswiel uit balans wordt gebracht. Dit heeft niet alleen invloed op de nauwkeurigheid van het uurwerk, maar kan ook tot gevolg hebben dat het horloge stil valt. Om de balans te beschermen worden uurwerken voorzien van een incabloc. Een incabloc is feitelijk een soort schokdemper, die...

Lees meer

J

Jaarkalender


Als een horloge is voorzien van een jaarkalender complicatie (of Annual Calendar) betekent dit dat de kalendermodule van het uurwerk het wisselend aantal dagen in de maanden van het jaar automatisch compenseert. Dit betekent dat uw horloge na het voorbijgaan van bijvoorbeeld 30 september automatisch de datum 1 oktober aangeeft (en u bijvoorbeeld dus niet “31” september ziet...

Lees meer

Jewels

Met jewels (ook wel aangeduid met robijnen, stenen of lagerstenen) wordt de behuizing aangeven, waar de assen van het raderwerk en de ankerstenen van een horloge in draaien. Heel vroeger waren dit echte robijnen en saffieren. Tegenwoordig gebruikt men hiervoor synthetische rode robijnen. Om de wrijving te verminderen worden de geharde stalen punten van de draaiende tandwielen van een uurwerk in een synthetische robijn gestoken en gesmeerd met een dun laagje speciale olie, want door hun...

Lees meer

K

Kaliber

Met kaliber (of Caliber) 
wordt het model of type van het uurwerk van een horloge...

Lees meer

Kast

De kast is de behuizing van het uurwerk van het horloge. Horlogekasten waren vroeger van staal, zilver en goud, maar komen tegenwoordig in veel verschillende materialen voor: aluminium, carbon, (geel, wit of rosé) goud, keramiek, kunststof, platina, staal en zilver. Ook bestaan diverse vormen. Een ronde kast komt het meest voor, maar ook vierkant, langwerpig, tonneau,...

Lees meer

Kleine seconde

Een horloge met kleine seconde (small second) heeft een decentrale, kleinere wijzerplaat (of subdial) om de verstreken seconden weer te geven. In tegenstelling tot een horloge met een centrale secondewijzer, waarbij de secondewijzer is bevestigd aan dezelfde centrale as als de uur- en minutenwijzer. Als een horloge is uitgerust met een chronograaf, geldt in veel gevallen dat de centrale secondewijzer fungeert als secondewijzer van de chronograaf en de verstreken seconden van de reguliere...

Lees meer

Kompas

Het kompas (ofwel fijnregelaar) is een regelmechaniek op de balanskloof waarmee de effectieve lengte van de balansveer kan worden gewijzigd, waardoor het uurwerk sneller of langzamer gaat bewegen. Door de balansveer langer of korter te maken kan een horlogemaker de loopsnelheid van het uurwerk afstellen. Zie ook zwanenhals...

Lees meer

Kooi van Faraday

De kooi van Faraday is vernoemd naar Michael Faraday (* 1791 – † 1867). Michael Faraday was een Britse boekbinder en natuur- en scheikundige en heeft veel betekenis gehad voor het hedendaagse gebruik van elektriciteit. Onder kooi van Faraday (Faraday cage) wordt een kooivormige constructie verstaan van elektrisch geleidend materiaal, zoals koper of ijzer, die ervoor zorgt dat statische elektrische velden niet kunnen doordringen tot de kooi. De kooi is wel doordringbaar voor statische...

Lees meer

Kroon

De kroon van het horloge wordt gebruikt voor het opwinden van het mechanische horloge en het gelijk zetten van tijd en/of datum. In de meeste gevallen is de kroon aan de rechterzijde van het uurwerk gepositioneerd, doorgaans op de ‘3-uurs’-positie. Er zijn ook horloges waarbij de kroon zich aan de linkerzijde van het uurwerk bevinden (heel handig voor de linkshandigen onder ons). Soms is ook sprake van een geschroefde kroon waarmee de kroon kan worden aangedraaid om te voorkomen...

Lees meer

L

Lagerstenen

Met lagerstenen (veelal aangeduid als jewels, maar ook wel als robijnen of stenen) wordt de behuizing aangeven, waar de assen van het raderwerk en de ankerstenen in draaien. Heel vroeger waren dit echte robijnen en saffieren. Tegenwoordig gebruikt men hiervoor synthetische rode robijnen. Om de wrijving te verminderen worden de geharde stalen punten van de draaiende tandwielen van een uurwerk in een synthetische robijn gestoken en gesmeerd met een dun laagje speciale olie, want door hun...

Lees meer

Large date

Een Large date (of grote datum) geeft de datum zoals de naam al zegt ongewoon groot weer. De weergave van een datum -groot of normaal- is een weergave van een datum zult u wellicht zeggen. Maar de grote datum is in tegenstelling tot de “gewone datum” een complex mechanisme, bestaande uit twee ronde schijven, waarbij op de eerste schijf alleen de eenheden 0 t/m 3 voorkomen en op de 2e schijf de eenheden 0 t/m 9. Deze complicatie vereist een perfecte synchronisatie tussen de afzonderlijke...

Lees meer

LCD

Liquid Crystal Display ofwel een beeldscherm van vloeibaar kristal. Wordt vaak gebruikt in quartz horloges met digitale...

Lees meer

Legering

Een legering is een vast mengsel van een metaal met een of meer andere elementen, veelal andere metalen. Het samensmelten van metalen heeft tot doel deze sterker te maken of beter te beschermen tegen bijvoorbeeld corrosie. Bekende voorbeelden van legeringen zijn brons (koper en tin), messing (koper en zink) maar ook goud wordt veelal in een legering toegepast, omdat zuiver goud een veel te zacht materiaal is om bijvoorbeeld te verwerken in horloges of sieraden. Bovendien kan door middel van...

Lees meer

Lepine kaliber

Aanduiding waarbij het uurwerk slechts uit één plaat bestaat, waaraan elk rad met een aparte tap is bevestigd. Het Lepine kaliber is uitgevonden door Jean Antoine Lepine (1720-1814). Het is later door Breguet geperfectioneerd om ultra-dunne horloges te kunnen...

Lees meer

Ligne

Een ligne is een weliswaar oude maar in de horlogerie nog steeds gehanteerde maateenheid. Lignes worden in het algemeen gebruikt voor het opgeven van diameter, lengte en breedte van de horloge kalibers. Eén ligne meet ca. 2,255...

Lees meer

Lunette

De lunette (of bezel) is een metalen of kunststoffen frame waarin het horlogeglas zit geklemd. Bij sommige horloges is deze voorzien van een ring rond het horlogeglas. Meestal is deze ring draaibaar, vaak bi-directioneel (zowel draaibaar tegen de klok in als met de klok mee draaien) maar soms alleen uni-directioneel (alleen tegen de klok in draaibaar). De lunette kan voor verschillende doelen dienen: aanduiding van andere tijdzone, rekenlineaal of start van een meting. Duikhorloges zijn veelal...

Lees meer

M

Maandvenster

Bij een horloge met een maandvenster kan de maand (als afkorting) van een venster worden afgelezen. Er zijn ook horloges waarop de maand wordt aangeduid door middel van een wijzer op een separate schaal of subdial....

Lees meer

Maanfase

Een horloge dat beschikt over de complicatie maanfase geeft in de loop van 29½ dag de maanfase weer. De maan, maar overigens ook planeten en de manen van andere planeten, vertonen schijngestalten ofwel maanfasen. Dat wil zeggen dat de maan gedurende zijn omloop in verschillende gedaanten zichtbaar is. Dit wordt veroorzaakt doordat de maan vanuit een andere richting door de zon wordt bestraald dan de richting waaruit de maan wordt waargenomen. Feitelijk ziet men dan de terminator (ofwel de...

Lees meer

Manufacture d’Horlogerie

Hoewel de horlogemerken bij voorkeur de Franse vorm gebruiken, komt het woord Manufacture van oorsprong uit het Latijn en betekent “met de hand gemaakt”. Volgens de Dictionnaire professionnel illustree de l’horlogerie definieert het begrip ‘manufacture’ in elk geval als volgt: “In de Zwitserse horloge-industrie wordt het begrip manufacture gehanteerd voor een horlogehuis dat horloges (nagenoeg) volledig zelf in eigen huis vervaardigt”. Deze definitie geldt dan met name tot...

Lees meer

Minuterepeater


Als een horloge is uitgerust met de complicatie ‘minuterepeater’, is dit horloge voorzien van een slagwerk. Door het indrukken van een knop of het induwen van een schuif (zie in de foto hierboven de schuif links naast de 8 uur positie), geeft dit slagwerk het aantal uren, kwartieren en minuten aan die zijn verstreken sinds 12 uur (‘s middags of ‘s nachts). Doorgaans maakt een repeater gebruik van verschillende toonhoogtes om achtereenvolgens de verstreken uren, kwartieren en minuten aan te...

Lees meer

Mouvement

Het complete mechanisme van een horloge, dat uit tientallen tot wel honderden onderdelen kan bestaan. Wordt ook wel aangeduid met...

Lees meer

N

O

Ontspiegeld glas

Bij ontspiegeling worden één of meerdere laagjes op het glas aangebracht om de reflecties aan het glasoppervlak te verminderen. Normaal reflecteert ca. 7% van het licht “weg”, zodat slechts 93% van het zuivere licht ons oog bereikt. Van die 7% reflecties bereikt een aanzienlijk deel het oog als “vals licht”. Om een horloge beter afleesbaar te maken wordt ook horlogeglas ontspiegeld. Dit dient bij voorkeur te geschieden op beide zijden van het glas, maar omdat het laagje gemakkelijk krast...

Lees meer

Opwindas

De opwindas van een horloge is de schachtverbinding tussen de kroon aan de buitenkant van de horlogekast en het opwindmechanisme aan de binnenkant van de horlogekast....

Lees meer

P

Patina

Onder ‘patina’ wordt een oxidatielaag op metalen voorwerpen verstaan. Denk hierbij bijvoorbeeld de grijsgroene laag die u vaak op koperen en bronzen voorwerpen ziet. De vorming van een mooie natuurlijke patinalaag kan vele tot tientallen jaren duren. Patinalagen kunnen op natuurlijke wijze ontstaan, maar metalen voorwerpen kunnen ook kunstmatig van patinalagen worden voorzien door middel van chemicaliën. Dit noemt men patineren. Deze techniek wordt bijvoorbeeld veel toegepast bij...

Lees meer

Perlage

Perlage is een uit een gelijkmatig patroon van deels overlappende stippen bestaande versiering die wordt aangebracht met een snel draaiende pen van hout of kunststof. Oorspronkelijk was deze versiering bedoeld om te voorkomen dat stof of vuil zich kon afzetten op de platen van het uurwerk. Tegenwoordig heeft het meer een decoratieve functie. Deze versiering wordt ook wel zonneslijpsel...

Lees meer

Perpetual Calendar

Een perpetual calendar (ook wel eeuwigdurende kalender of quantime perpetual calendar) compenseert automatisch de datum voor de verschillende maandlengtes en ook voor schrikkeljaren voor de komende eeuw lang. Deze zullen echter aangepast moeten worden na 28 februari 2100 omdat er dan een schrikkeljaar wordt overgeslagen. Een perpetual calendar geeft naast de dag, datum en de maand gewoonlijk ook de maanfase aan. Sommige uurwerken geven zelfs het jaar aan. Een horloge uitgevoerd met...

Lees meer

Platina

Platina is evenals goud een kostbaar edelmetaal (scheikundig element met het symbool Pt en atoomnummer 78). Platina is een buigzaam en kneedbaar metaal dat niet alleen een mooie grijs-witte glans heeft maar tevens goed bestand is tegen corrosie door cyaniden, halogenen, zoutzuur en verder niet oxideert bij aanraking met lucht. Mede vanwege het feit dat platina niet snel dof wordt en onschadelijk is voor mensen, is platina zeer geschikt om juwelen van te vervaardigen. Verder is platina...

Lees meer

Poinçon de Genève

Het Poinçon de Genève (ook bekend als Geneva Seal of Zegel van Genève) is het officiële zegel van de stad en het Kanton van Genève. Het zegel bestaat uit het wapen van Genève. Omdat de markt in de late jaren van 1800 werd overspoeld met vervalsingen, begon dit een serieuze bedreiging te worden voor de internationale reputatie en de ongeëvenaarde kwaliteit van de Geneefse uurwerken. Dit was voor het Société des Horlogers (opgericht in 1873) aanleiding om bij het Kanton van Genève aan te dringen...

Lees meer

PVD

PVD staat voor Physical Vapour Deposition. Het betreft een moderne technologie waarbij door condensatie van atomen of moleculen uit een gas of damp dunne, maar zeer harde lagen coating (1 tot 3 micrometer) worden aangebracht op een metalen drager, bijvoorbeeld de horlogekast of metalen onderdelen. Dit proces vindt onder vacuüm plaats. Binnen de horlogerie wordt PVD vaak toegepast door edelstaal een coating te geven van gekleurd titanium, meestal geelkleurig (goud) maar ook andere kleuren komen...

Lees meer

Q

Quantième Perpetuel

Een quantime perpetual calendar (ook wel eeuwigdurende kalender of perpetual calendar) compenseert automatisch de datum voor de verschillende maandlengtes en ook voor schrikkeljaren voor de komende eeuw lang. Deze zullen echter aangepast moeten worden na 28 februari 2100 omdat er dan een schrikkeljaar wordt overgeslagen. Een quantime perpetual calendar geeft naast de dag, datum en de maand gewoonlijk ook de maanfase aan. Sommige uurwerken geven zelfs het jaar aan. Een horloge uitgevoerd met...

Lees meer

Quartz


Kwartskristal heeft de eigenschap dat het kan trillen door elektronisch schakelen, waarbij de frequentie van die trilling zeer constant blijft. Deze ontdekking vond eind jaren zestig van de vorige eeuw zijn weg naar het polshorloge. Hoewel het quartz horloge grotendeels een Zwitserse uitvinding was, de eerste quartz horloges werden vervaardigd door Girard-Perregaux en Piaget als gevolg van een joint-venture in de Zwitserse horloge-industrie, zouden Japanse bedrijven (met name Seiko) de markt...

Lees meer

R

Rattrapante


Een rattrapante (ook wel dubbelchronograaf of split-second chronograph) is een chronograaf die is uitgerust met twee centrale secondewijzers, waarvan de ene kan worden stilgezet met behulp van een speciaal hendeltje in het wijzerplaatraderwerk om een tussentijd aan te geven, terwijl de andere wijzer doorloopt. Als het hendeltje wordt losgelaten springt de stilgezette wijzer vooruit naar de stand van de andere doorlopende...

Lees meer

Regulateur

Een regulateur geeft de uren, minuten en seconden in een afzonderlijke wijzerplaat weer. Een regulateur heeft traditioneel een grote index en wijzer voor het aanwijzen van de minuten en een kleinere wijzer en index voor het aanwijzen van de...

Lees meer

Réserve de Marche

Réserve de Marche is het aantal uren/dagen dat een volledig opgewonden veer energie kan geven aan het uurwerk voordat het opnieuw moet worden opgewonden. Wordt bij horloges ook aangeduid als ‘Gangreserve’ of ‘Power reserve’. Over het algemeen heeft een volledig opgewonden uurwerk energie voor ca. 36 – 42 uur voordat het stilvalt, maar er zijn ook uurwerken die een Réserve de Marche hebben van drie of meer dagen. Zie ook gangreserve...

Lees meer

Retrograde

Met retrograde wordt een lineaire tijdweergave bedoeld, in plaats van de veelvoorkomende cirkelvormige tijdweergave. De wijzer doorloopt een boogtraject tot hij aan het eind van de schaalverdeling komt. Op dat moment springt de wijzer onmiddellijk terug naar het beginpunt om het boogtraject opnieuw te...

Lees meer

Robijnen

Met Robijnen (ook wel aangeduid met jewels of lagerstenen) wordt de behuizing aangeven, waar de assen van het raderwerk en de ankerstenen in draaien. Heel vroeger waren dit echte robijnen en saffieren. Tegenwoordig gebruikt men hiervoor synthetische rode robijnen. Om de wrijving te verminderen worden de geharde stalen punten van de draaiende tandwielen van een uurwerk in een synthetische robijn gestoken en gesmeerd met een dun laagje speciale olie, want door hun hardheid (alleen diamant is...

Lees meer

Romeinse cijfers

De aanduiding Romeinse cijfers wil zeggen dat de uren op de wijzerplaat worden aangeduid met Romeinse cijfers I t/m XII. Zie ook Arabische cijfers. Bijzonder is wel dat vrijwel alle uurwerkmakers de 4 aanduiden als IIII in plaats van de gebruikelijke IV. De reden hiervan is eigenlijk niet geheel duidelijk, want over dit fenomeen doen verschillende verhalen de...

Lees meer

Rotor


De rotor is een metalen gewicht binnen een automatisch horloge dat in beweging komt door polsbewegingen van de drager. Door het ronddraaien van de rotor wordt de hoofdveer automatisch opgewonden en bouwt het horloge een gangreserve op. Rotors komen in diverse soorten, maten en materialen voor. Soms maken horlogehuizen van de rotor een waar kunstwerkje, zoals deze schittende rotor van IWC in de vorm van een Spitfire, het meest geroemde gevechtvliegtuig uit de Tweede Wereldoorlog. Zie ook...

Lees meer

S

Shockproof

Een horloge is schokbestendig (ook wel shockproof of shockresistant) indien een horloge een val van één meter hoogte op een hard oppervlak kan weerstaan zonder dat het stopt met lopen of meer dan een minuut achter gaat...

Lees meer

Schroefbalans


Om een balans absoluut correct te laten verlopen, wordt de balans voorzien van verzwaarde schroeven om een juiste gewichtsverdeling – dus zonder zwaartepunt – in te kunnen stellen. Tegenwoordig is dat niet meer nodig vanwege de beschikbaarheid van perfect uitgebalanceerde balansen met een gladde ring. Klik hier voor meer informatie over de balans. Het hanteren van een schroefbalans is heden ten dage dan ook meer een subtiele aanduiding van de kwaliteit van het uurwerk, omdat een...

Lees meer

Secondes morte

De secondes morte (ook wel bekend als dead-beat seconds) is een complicatie van een mechanisch uurwerk waarbij de secondewijzer per seconde verspringt. Dit in tegenstelling tot het gebruikelijke “lopen” van de secondewijzer. Deze complicatie is zeldzaam en kwam in de jaren voor de quartz revolutie (jaren ’70-’80 van de vorige eeuw) nog wel voor maar stierf feitelijk een stille dood vanwege diezelfde quartz revolutie. De reden hiervan was dat de secondewijzer op vrijwel gelijke wijze per...

Lees meer

Skeleton

Een skeleton is een horloge waarbij de wijzerplaat zoveel mogelijk is opengewerkt waardoor het mechanische uurwerk zoveel mogelijk opengewerkt zichtbaar...

Lees meer

Slipveer

Een slipveer is een beschermingselement in een uurwerk. Een slipveer is een veertje dat slipt als het horloge te ver wordt opgedraaid en zodoende voorkomt dat het uurwerk kapot wordt...

Lees meer

Small second

Een horloge met small second (kleine seconde) heeft een decentrale, kleinere wijzerplaat of display om de verstreken seconden weer te geven. In tegenstelling tot een horloge met een centrale secondewijzer, waarbij de secondewijzer is bevestigd aan dezelfde centrale as als de uur- en minutenwijzer. Als een horloge is uitgerust met een chronograaf, geldt in veel gevallen dat de centrale secondewijzer fungeert als secondewijzer van de chronograaf en de verstreken seconden van de reguliere...

Lees meer

Snelcorrectie

Snelcorrectie wil zeggen een mechanisme van de kroon dat de gebruiker in staat stelt de datum te verzetten zonder de wijzers 24 uur te...

Lees meer

Sonnerie


Als een horloge is voorzien van de term Sonnerie dan betekent dit dat het horloge geluid kan produceren. Een sonnerie komt in twee varianten voor: de “grande sonnerie” en de “petite sonnerie”. Een grande sonnerie geeft elk kwartier een gong, waarbij er eerst een gong klinkt per verstreken hele uren en vervolgens een tweede gong voor het aantal verstreken kwartieren. Door middel van een repetitiefunctie kan nogmaals het aantal verstreken uren en kwartieren worden beluisterd. De petite sonnerie...

Lees meer

Spechthals fijnregelaar

De spechtenhals fijnregelaar ofwel ‘spechthalsregulierung’ is een verfijnde regelmechaniek waarmee de loopsnelheid van een uurwerk kan worden afgesteld. Door de spechthals fijnregelaar laat een uurwerk zich veel nauwkeuriger afstellen dan een uurwerk met het traditionele kompas. De spechthals fijnregelaar is ontwikkeld door de Duitse manufactuur Mühle Glashütte en geldt als het Duitse equivalent van de zwanenhals fijnregelaar die veelal wordt gehanteerd in verfijnde Zwitserse...

Lees meer

Spiraal

De spiraal (ook wel spiraalveer of balansveer genoemd) is de veer waarmee de balans wordt aangedreven. De spiraalveer is functioneel gezien niet van de balans te scheiden, omdat zij beiden het slingermechanisme en daarmee de basis van de tijdmeting vormen. De spiraalveer is aan de binnenzijde via de spiraalrol aan de as bevestigd en aan de buitenzijde met behulp van een blokje aan de kloof bevestigd via een schroefje. De spiraal wordt tegenwoordig niet meer met een schroef vastgemaakt maar...

Lees meer

Split-second chronograph

Een split-second chronograph (ook wel dubbelchronograaf of rattrapante) is een chronograaf die is uitgerust met twee centrale secondewijzers, waarvan de ene kan worden stilgezet met behulp van een speciaal hendeltje in het wijzerplaatraderwerk om een tussentijd aan te geven, terwijl de andere wijzer doorloopt. Als het hendeltje wordt losgelaten springt de stilgezette wijzer vooruit naar de stand van de andere doorlopende...

Lees meer

Superluminova

Superluminova is lichtgevend materiaal met een zeer lange nagloeitijd in het donker en is volkomen onschadelijk, in tegenstelling tot bijvoorbeeld het lichtradioactieve tritrium dat voorheen werd gebruikt om wijzers en indexen in het donker te laten oplichten. Superluminova wordt wereldwijd gebruikt in hoogwaardige horloges op de wijzers en...

Lees meer

Swiss Made

Op horloges uit Zwitserland zult u vaak onderaan de wijzerplaat het predikaat of label “Swiss Made” tegenkomen. Dit label geniet een wereldwijde reputatie en geeft uitdrukking aan een hoge mate van kwaliteit die door de jaren heen zorgvuldig door de diverse Zwitserse horlogehuizen is opgebouwd en dat nog steeds doen. Omdat niet alleen in Zwitserland horloges van hoge kwaliteit werden gemaakt en de concurrentie toenam, werd begin jaren 70 besloten het label Swiss Made te beschermen. Swiss Made...

Lees meer

T

Tachymeter


Een tachymeter is een schaalverdeling op de wijzerplaat, flens of lunette van een chronograaf waarmee in combinatie met de secondewijzer de snelheid van een bewegend voorwerp kan worden gemeten. Hoe werkt een tachymeter? Een tachymeter maakt gebruik van een waarde die in minder dan een minuut wordt gemeten en zet die waarde om in kilometers of mijlen per uur. Vaak zijn horloges met een tachymeter voorzien van een standaardschaal rond het uurwerk op basis van één kilometer. Bij het startpunt...

Lees meer

Tankkast

Een horlogekast met een rechthoekige vorm wordt veelal aangeduid als’Tankkast’. Dit staat synoniem voor het iconische horlogemodel Tank van het sieraden en horlogemerk Cartier. Volgens de legende is Louis Cartier geïnspireerd door de gestroomlijnde vorm van de Renault FT-17 tanks, die tijdens de eerste Wereldoorlog werden gebruikt aan het westelijk front. Het eerste Tank-horloge dat in 1917 het levenslicht zag, vertoonde gelijkenissen met de oorlogsmachine met zijn rechthoekige...

Lees meer

Telemeter

Een Telemeter kan bij benadering de afstand tot een licht- en geluidsbron meten door de snelheid van geluid af te zetten tegen de snelheid van het licht. Een mooi voorbeeld is onweer, waarbij u met de telemeter de tijd en afstand tussen bliksem en donderslag kunt meten. De bliksemflits ziet u vrijwel meteen, maar het geluid bereikt u met een snelheid van 0,33 kilometer per seconde. Dit verschil maakt het mogelijk uw afstand tot het onweer te bepalen. De indexen op de telemeterschaal zijn zo...

Lees meer

Texalium

Texalium™ bestaat uit een basisweefsel van glasvezel voorzien van een dunne coating van aluminium. De coating is van 99,99% zuiver aliminium en ongeveer 200 Angstrom in dikte (een Angstrom is eenmiljardste deel van een meter). Deze coating realiseert een sterk reflecterend oppervlak. Texalium is ontwikkeld door het bedrijf Hexcel, gevestigd in Californië, Verenigde Staten. Texalium kent diverse industriële toepassingen en wordt als zodanig ook gebruikt in de Haute Horlogerie, als wijzerplaat....

Lees meer

Tien over tien

Het is u wellicht niet direct opgevallen, maar meestal wordt een horloge door vrijwel alle horlogehuizen afgebeeld met de tijd ’10 over 10’. Dat is geen toeval en daar is door de horlogehuizen en hun PR-bureaus goed over nagedacht. Die redenen zijn dan ook: Deze stand van de wijzers biedt het meest optimale zicht op merknaam, wijzerplaat en eventuele subdials Door deze stand ontstaat een ‘glimlachend horloge’ Deze stand creëert symmetrisch en is dus esthetisch fraaier      ...

Lees meer

Titanium

Titanium (of titaan) is een scheikundig element met symbool Ti en atoomnummer 22. Het is een grijs metallisch overgangsmetaal. Titanium is een metaal dat sterk, licht en zeer corrosiebestendig is. Bovendien is het ook goed bestand tegen extreme temperatuurschommelingen. Aangezien titanium anti-allergeen en goed bewerkbaar is, wordt dit metaal ook veel gebruikt in de sieraden- en horloge-industrie. Zoals bijvoorbeeld door...

Lees meer

Tonneau

Tonneau is de aanduiding van een horlogekast met een breed midden en taps toelopende uiteinden. Onder andere horlogehuis Franck Muller maakt veel gebruik van Tonneau...

Lees meer

Tourbillon


De tourbillon (Franse benaming voor ‘wervelwind’) is in 1795 uitgevonden door Abraham-Louis Breguet en was bedoeld om de invloed van de zwaartekracht op de gang van uurwerken te voorkomen. Op 26 juni 1801 heeft Abraham-Louis Breguet het patent op de tourbillon verkregen. De tourbillon is oorspronkelijk ontwikkeld voor zakhorloges omdat deze zich meestal dag en nacht in dezelfde (verticale) positie bevonden. Hierdoor kreeg de zwaartekracht steeds vat op hetzelfde punt van het...

Lees meer

U

V

Vaques de Genève

Als bij een horloge wordt vermeld dat er sprake is van een ‘Vagues de Genève’ decoratie, betreft dit een traditioneel Zwitserse versiering die wordt gebruikt om kwalitatief hoogstaande uurwerken te verfraaien. Deze versiering bestaat uit een gelijkmatig patroon van golvende, parallelle lijnen die wordt aangebracht op platte uurwerkonderdelen door middel van een snel draaiende pen van hout of kunststof. Wordt ook wel Côtes de Genève of Geneva Stripes genoemd. Een variant op Vagues de Genève...

Lees meer

Veer 


De veer van een horloge, feitelijk de opwindveer, bevindt zich in de veertrommel. Als de veer wordt opgewonden (handmatig of automatisch via de rotor) drukt het uitwendige deel van de veer tegen de binnenkant van de veertrommel en is stijf verbonden met een elastisch onderdeel. Het binnenste deel van de veer is verbonden met een as. Door de ton te fixeren en de as te roteren wordt de veer opgewonden rond de as waardoor spanning op de veer komt te staan waardoor energie in het systeem wordt...

Lees meer

Vouwsluiting

Bij een horlogeband die is voorzien van een vouwsluiting (folding clasp of faltschliesse in respectievelijk Engels of Duits) is er sprake van een sluiting door middel van twee scharnierende metaalstrips die aan de band van het horloges zijn vastgemaakt en die gebogen zijn in de vorm van de pols. Omdat deze sluiting uitvouwbaar is, kan het horloge als een armband om de pols worden gedaan en bij het sluiten vervolgens de ene metaalstrip over de andere metaalstrip vouwt. Een vouwsluiting is...

Lees meer

W

Watchwinder

Een watchwinder is een heel handig apparaat voor bezitters van automatische uurwerken. Een watchwinder simuleert namelijk de bewegingen van de pols door middel van een draaimechanisme en windt daardoor automatisch het uurwerk op. Bij een perpetual calender is een watchwinder eigenlijk een must, om te voorkomen dat dag, datum, maand, maanstand, etc. worden ontregeld. Watchwinders zijn er in diverse soorten en maten (en uiteraard ook diverse prijzen). Als u besluit tot de aanschaf van een...

Lees meer

Waterdichtheid

Vrijwel niets is zo schadelijk voor uw horloge als vocht en water. Want vocht veroorzaakt roest en roest kan al in korte tijd desastreuze gevolgen voor uw uurwerk hebben. Hoedt uw uurwerk bovenal tegen zeewater. Waterdicht of niet? Helaas bestaan er veel misverstanden over de begrippen “waterdichtheid”, “waterresistant” of “waterproof”. Deze begrippen worden niet eenduidig gehanteerd en vaak ook door elkaar heen gebruikt. Als bijvoorbeeld op het kastbodem van uw horloge de term...

Lees meer

Wijzerplaat


De wijzerplaat is een deel van een uurwerk dat de precieze onderverdeling van de tijd aangeeft. Deze verdeling, of indexering, kan op diverse manieren worden weergegeven. Veel voorkomende varianten zijn Romeinse of Arabische cijfers, streepjes of diamanten. Een wijzerplaat kan onder andere worden vervaardigd van staal, brons, zilver en goud, maar ook moderne kunststoffen en vezels kunnen hiervoor worden gebruikt. In de foto boven is een wijzerplaat afgebeeld van JS Watch...

Lees meer

Worldtimer 


Een worldtimer is een complicatie van een horloge dat de tijd aangeeft in de 24 tijdzones van de aarde. Veel gebruikte steden zijn Londen, Parijs, Cairo, Moskou, Hong Kong, Sydney en New York. Op de hierboven afgebeelde Master Geographic van Jaeger-LeCoultre kunt u de tijd van 24 plaatsen op de globe aflezen. Door de kroon op 4 uur te draaien kunt u de door u gewenste plaats onder de rode pijl op 6 uur situeren en vervolgens kunt u in de subdial tussen 6 en 7 uur de plaatselijke tijd aldaar...

Lees meer

X

Y

Z

Zegel van Genève

Het Zegel van Genève (ook bekend als Geneva Seal of Poinçon de Genève) is het officiële zegel van de stad en het Kanton van Genève. Het zegel bestaat uit het wapen van Genève. Omdat de markt in de late jaren van 1800 werd overspoeld met vervalsingen, begon dit een serieuze bedreiging te worden voor de internationale reputatie en de ongeëvenaarde kwaliteit van de Geneefse uurwerken. Dit was voor het Société des Horlogers (opgericht in 1873) aanleiding om bij het Kanton van Genève aan te dringen...

Lees meer

Zelfcorrectie

Een horloge dat is voorzien van (meerdere) complicaties beschikt veelal over een of meerdere kleine knopjes aan de zijkant van het horloge. Met behulp van deze knopjes kunnen bepaalde functies worden verzet, bijvoorbeeld de dag, datum, maand en maanfase, zonder dat hiervoor de wijzer van het uurwerk moeten worden doorgedraaid. Op het horloge van Patek Philippe hierboven ziet u zo’n zelfcorrector links naast de...

Lees meer

Zilver

Zilver behoort net als goud tot de groep edelmetalen. Zilver is een natuurlijk witkleurig materiaal, roest en vergaat niet en is gemakkelijk te bewerken omdat het een zacht materiaal is. Wellicht minder bekend is dat zilver een scheikundig element is met symbool Ag en atoomnummer 47. In tegenstelling tot goud wordt zilver niet vaak in zuivere toestand in de natuur gevonden, maar wordt het veelal in verbinding met niet-edele metalen als lood en koper gedolven. Dit mengsel wordt vervolgens...

Lees meer

Zwanenhals fijnregelaar

De zwanenhals fijnregelaar is een regelmechaniek in een horloge waarmee, anders dan een kompas, de loopsnelheid van een uurwerk kan worden afgesteld. Door de zwanenhals fijnregelaar (zwanenhalsveer) laat het uurwerk zich veel nauwkeuriger afstellen dan via de meer traditionele regelmechanieken zonder zwanenhals, zoals het kompas. De zwanenhals fijnregelaar bevindt zich boven de balanskloof. De zwanenhals (zo genoemd omdat het de vorm heeft van de hals van een zwaan) wordt voornamelijk...

Lees meer

Pin It on Pinterest

Share This